Steun ons en help Nederland vooruit

donderdag 27 mei 2021

Investeren in gelijke kansen voor iedereen

Fractievoorzitter René van den Kerkhof sprak de volgende tekst uit tijdens de Algemene Beschouwingen bij de behandeling van de Voorjaarsnota 2021 van woensdag 26 mei 2021. Uiteraard is de gesproken versie leidend.

“Voorzitter, de organisatie van de Bossche COVID-bevrijdingsdagen kan de voorbereidingen gaan starten en het weekend met potlood in de agenda’s zetten. Het licht aan het eind van de tunnel is in zicht. ’s-Hertogenbosch komt steeds meer in lock-outmodus.

Dat licht bereiken we niet door er naar te blijven staren, we zouden er namelijk door kunnen verblinden. Om voortgang te blijven boeken is het juist goed om nog eens achterom in die tunnel te kijken. Om te zien hoe we als stad en dorpen door deze crisis heen zijn gekomen en wat deze crisis heeft laten zien.

De coronacrisis heeft ons geconfronteerd met grote uitdagingen en onderliggende problemen blootgelegd. De kansenongelijkheid is op vele fronten versneld toegenomen. Om deze ongelijkheid aan te pakken, moeten we investeren in gelijke kansen voor iedereen. Om ervoor te zorgen dat iedereen de beste versie van zichzelf kan worden moeten we investeren in sterke en gezonde scholen, in het aanpakken van leerachterstanden en in laagdrempelige educatieve voorzieningen. Het opplussen van de onderwijshuisvestingreserve met 1,5 miljoen euro per jaar is een goede zet. Maar er is meer nodig. Om snel weer te kunnen herstellen van deze crisis en om blijvend in gelijke kansen te investeren, verdient het onderwijskansenfonds een impuls voor langere periode. De organisatie van Huis73 staat inmiddels, maar om het te laten staan als een ‘huis’, zijn investeren nodig. Het is daarom hoog tijd dat we serieus gaan investeren in onze grootste laagdrempelige educatieve voorziening!

Voorzitter, de coronacrisis raakt ons allemaal. De mate waarin inwoners door de coronacrisis zijn geraakt verschilt echter. Als cultuurmaker of horecaondernemer heb je het afgelopen half jaar je inkomen grotendeels zien wegvallen. Wanneer je thuiswerkt of thuis leert, ligt een sociaal isolement op de loer. Ondanks dat het inkomen van thuiswerkers vaak wel is gegarandeerd, geldt dat niet voor studieresultaten. Steeds meer onderzoek laat zien dat er leerachterstanden zijn ontstaan. Armoede, schulden, een slechtere gezondheid en eenzaamheid versterken de kansenongelijkheid op velerlei terreinen. Wij staan dan ook vierkant achter de door het college gevoerde aanpak van het onverminderd helpen, ondersteunen en perspectief bieden waar dit kan. Een voorbeeld naar ons hart is het verhogen van de financiële steun aan Bossche huishoudens die door de coronaregels gebukt gaan onder flinke woonlasten. Tegelijkertijd kun je als gemeente de ruimte bieden en andere partijen in de stad enthousiasmeren om dat ook te doen. Zoals bij het creëren van tijdelijke studieplekken. Wij zijn blij dat Huis73 en Perron-3 hier de ruimte voor bieden. Maar wat zou het tof zijn als studenten straks tijdens blokweken ook op andere bijzondere plekken kunnen studeren. Wij kijken uit naar de voortgang in deze.

Voorzitter, ondanks de coronacrisis zijn we in ’s-Hertogenbosch met elkaar nog altijd in staat om antwoorden te geven op de grote vragen van vandaag en morgen. Dat gaat niet vanzelf. Dat vraagt om duidelijke keuzes. Kiezen voor de juiste investeringen die goed uitpakken en bijdragen aan een sterke economie. Deze bestuursperiode zijn die keuzes gemaakt. Die keuzes zorgen nu voor perspectief. Met investeringen in onder meer een nieuw theater, Weener XL, Het Zuid-Willemspark en Sluis 0, de binnenstadsring en iconen zoals het Jeroen Boschhuis en de Draak. Dankzij deze investeringen van ruim 140 miljoen euro hebben we ervoor gezorgd dat onze stad tijdens en na de coronacrisis in beweging is en ook blijft.

Voorzitter, de waarde van deze grote investeringen op lange termijn mogen we niet onderschatten. Waren we bij eerdere crisissen geneigd om ons uit een crisis te bezuinigingen, dit keer moeten we ons uit deze crisis investeren. Aan het eind van de tunnel is dan wel het licht, we kunnen in dat licht niet meer blindvaren op financiële steun vanuit het rijk. Het wegvallen van die steun mag geen reden zijn dat we in de kramp schieten en doorschieten in ombuigingen. Juist nu moeten we blijven investeren in de belangrijke thema’s: de groeiende kansenongelijkheid, de klimaatcrisis en het woningtekort. D66 is ervan overtuigd dat deze investeringen zich in de toekomst terugverdienen. Zo laten we ons niet verblinden door het oude normaal, maar zorgen we voor een nieuw begin.

Voorzitter, een andere crisis vraagt ook om een stevige aanpak. De klimaatcrisis vraagt om een lokale overheid die doorpakt, met een heldere boodschap. Ook al is die boodschap niet altijd even leuk. De biodiversiteit holt hard achteruit. Daarom zetten we al jaren in op meer en diverser groen. Het aantal aangeplante bomen per jaar is deze bestuursperiode al vertienvoudigd! Een mooi begin. Het veranderde klimaat vraagt om meer actie, samen met bewoners. Bewoners weten zelf goed waar er ruimte is voor extra groen in de wijk, zo bleek in december nog in de Muntel/Vliert. Daar werden 73 bomen aangeplant op plekken die door bewoners zelf waren aangewezen. Dit succes verdient snel opvolging in andere wijken, dorpen en op bedrijventerreinen.

Voorzitter, in het Europees herstelfonds wordt een groene koers gevaren. Wanneer we niet met die koers meevaren, zijn we een dief van onze eigen portemonnee. Europese steun voor het vergroenen en ruimte bieden aan water in binnensteden is er. Iedere ingelegde euro voor een groenere en autoluwere stad kan daarmee minimaal verdubbeld worden. We zijn het aan de jongeren en de volgende generaties verplicht om de kansen die Europa en het Rijk bieden te grijpen. Investeringen in en rondom de stations in ’s-Hertogenbosch en Rosmalen kunnen op onze volledige steun rekenen. De klimaatcrisis is ook een kans. Een kans voor het creëren van nieuwe groene banen. Dat vraagt niet alleen om investeringen. Het gaat juist ook om ruimte bieden aan duurzame energie en om te versnellen waar het kan.

Voorzitter, de afgelopen jaren zijn er enorm veel woningbouwlocaties bijgekomen, van de omgeving rondom Station Oost tot aan de Vinkelse Slagen. De verwachting is dat de komende jaren bouwrecords in onze gemeente gebroken gaan worden. Ondanks dat er veel woningen bijkomen, lukt het ons onvoldoende om iedereen de basis van een goed en fijn huis te geven. De ontplofte woningmarkt is een belangrijke factor geworden in de groeiende kansenongelijkheid. Vooral jongeren, studenten en starters op de woningmarkt komen er met de torenhoge huizenprijzen niet meer tussen. Dit vraagt om het bouwen van meer en kleinere woningen. De 500 woningen die de komende jaren worden bijgebouwd voor studenten zijn een begin. Maar niet genoeg voor die groep die nu tussen wal en schip valt. Daar moeten we meer betaalbare woningen voor bouwen. We zien echter tegenstelde cijfers als het gaat om het aantal gerealiseerde woningen in de middenhuur. Dat vraagt wat ons betreft om rigoureuze maatregelen. In juni komen we hiervoor met voorstellen.

Voorzitter, het vieren van het moment waarop we corona achter ons laten is uiteraard het ultieme perspectief. Dat we daar voorlopig nog niet 100% zijn is begrijpelijk. Tot die tijd is het ondersteunen van sport- en cultuurverenigingen van enorm belang. Is het ruimte bieden aan cultuurmakers, horeca en vrijetijdsverenigingen tijdens de Bossche Zomer een must. En is het blijven waarderen in woord en daad van vrijwilligers en mantelzorgers hard nodig. Daarbij is het van belang om ook voorbij de crisis te kijken. Zoals bij het leggen van nieuwe verbindingen en het stimuleren van multifunctioneel gebruik van ruimtes. Het zou goed zijn om de investeringen in multifunctionele accommodaties als het kan en wenselijk is naar voren te halen. Hierdoor blijven we investeren in vitale dorpen en stad.

Voorzitter, de coronacrisis is ons overkomen. Toen die in maart 2020 zijn intrede maakte in ’s-Hertogenbosch bleven we niet naast de zijlijn staan. Integendeel. De stad moet er van op aan kunnen dat we ook na corona niet achterover gaan leunen. Want we doen het op vele fronten nog steeds erg goed. Maar om sterk uit deze crisis te komen en de opgaves van vandaag en morgen het hoofd te bieden: moeten we blijven investeren in een sterk ’s-Hertogenbosch!”