Steun ons en help Nederland vooruit

Publicaties

Discussienotitie “Democratische transparantie op lokaal niveau”

Transparantie rond financiering van politieke partijen wordt steeds belangrijker. Actuele ontwikkelingen, zoals de verwikkelingen in de gemeente Roermond, roepen daartoe op. In de landelijke politiek is hierover uitgebreid gesproken. D66 wil met deze notitie ook op lokaal niveau de discussie hierover aanzwengelen. 
Het staat politieke partijen in principe vrij om zelf te bepalen hoe ze aan financiële middelen komen en hoe zij deze besteden. Maar dat moet natuurlijk wel controleerbaar en transparant gebeuren, vindt D66. Doe je dat niet, dan kan het beeld ontstaan dat invloed en steun kan worden gekocht. Alleen al de schijn van belangenverstrengeling kan het aanzien van lokale democratie enorm schaden. Kiezers moeten weten wie of welke organisatie heeft bijgedragen aan de financiering van een iedere partij! 

Nieuwe regels Wet financiering politieke partijen

Vorig jaar heeft de Tweede Kamer ingestemd met de Wet financiering politieke partijen. Verwachting is, na de behandeling in de Eerste Kamer, dat deze wet op 1 juli 2013 van kracht wordt. De wet richt zich nagenoeg geheel op landelijke politieke partijen. 
Belangrijkste verandering voor partijen die actief zijn in de gemeentelijke politiek is de verplichting een zogeheten giftenreglement op te stellen. Daarin beschrijft een partij welke regels ze voor giften en donaties hanteert. Dit giftenreglement moet, volgens de nieuwe wet, openbaar zijn. Het hanteren van een giftenreglement wil niet zeggen dat een partij zich ook verplicht donaties of giften van een bepaalde omvang openbaar te maken. 
D66 vindt dat de nieuwe regels rond giften en donaties voor lokale politieke partijen niet ver genoeg gaan. Ook het nieuwe kabinet vindt dat. Maar, erkent minister Plasterk, het lukt niet voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2014 (GR2014) de wet daartoe aan te passen. Wachten totdat besloten wordt of de Wet financiering politieke partijen wordt uitgebreid naar lokaal niveau, is volgens D66 geen optie! 
In een verkiezingsjaar is het belang van bijdragen extra groot om de dure campagnes te bekostigen. Met het oog op de naderende GR2014 ziet D66 daarom graag dat de Bossche politiek stappen zet voor het creëren van een integer en transparant klimaat in de aanloop naar de verkiezingen. 

Convenant

Hoewel er geen voorbeelden bekend zijn in het land, denkt D66 dat het mogelijk is om binnen de gemeenteraad zelf afspraken te maken over transparantie en lokale partijfinanciering. 
Volgens D66 zou een gemeenschappelijk convenant een geschikt middel kunnen zijn om de goede intenties van de Bossche partijen vast te leggen. Op die manier wordt uitgedrukt dat transparantie een gezamenlijke verantwoordelijkheid is die ook een gezamenlijke krachtinspanning vereist! 
De strekking van deze gentlemen’s agreement, kan wat D66 betreft, eenvoudig blijven. De essentie moet zijn, dat de politieke partijen in Den Bosch in de geest handelen van de nieuwe regels van de Wet financiering politieke partijen door een openbaar register bij te houden van giften en donaties van meer dan 1.000 euro. 

Vragen voor de commissie

1. Vindt u ook dat financiële transparantie onmisbaar is voor een goed functionerend en stabiel lokaal bestuur? 
2. Bent u het eens met de stelling dat deze transparantie ook zou moeten gelden voor alle partijen actief in de Bossche politiek? 
3.Bent u het met D66 eens dat de gemeente een rol heeft in het veilig stellen van deze beginselen op lokaal niveau, nu de landelijke wetgever dit heeft nagelaten? 
4.Vindt u ook dat de mogelijkheid moet worden onderzocht om in een nader te bepalen gemeenschappelijk convenant afspraken op te nemen die aansluiten bij de regels van de Wet financiering politieke partijen? 
Met vriendelijke groet, 
Jan Smit Fractievoorzitter D66 ‘s-Hertogenbosch

Gepubliceerd op 24-01-2013 - Laatst gewijzigd op 22-11-2018